تنظیم کردن میکروسکوپ دو چشمی
میکروسکوپ وسیله پرکاربردی در انجام بسیاری از پروژه ها می باشد. میکروسکوپ در بررسی موجودات و ذرات ریز به ما کمک می کند.

میکروسکوپ ها انواع مختلف دارند. رایج ترین نوع میکروسکوپ که حتماً تا به حال با آن بر خورد داشته اید میکروسکوپ نوری می باشد. اجزاء یک میکروسکوپ نوری در شکل زیر نشان داده شده اند:

که در شکل فوق:
1: عدسی چشمی
2: بازو
3: عدسی شیئی
4: صفحه
5: گیره های لام گیر
6: پیچ تنظیم
7: پیچ تنظیم دقیق
8: منبع موتور
9: پایه اصلی
10: دیافراگم
می باشند.
استفاده صحیح از میکروسکوپ نوری یک مهارت پایه ی آزمایشگاهی است قبل از آن که از میکروسکوپ استفاده کنید با بخش های مختلف آن آشنا شوید. تصور نکنید فردی که از میکروسکوپ استفاده کرده آن را با تنظیم درست ترک کرده است. جدا از تفاوت جشم افراد نیاز است که میکروسکوپ برای هر یک از درشت نمایی های مختلف جداگانه تنظیم شود .
روشی که در زیر آمده برای تنظیم میکروسکوپ دو چشمی نظیر سری Olympus است . برای یک چشمی نیاز به تنظیم عدسی چشمی نیست .
1- میکروسکوپ را روی میز در حالت مطمئنی قرار دهید. صندلی تان را طوری قرار دهید که فوکوس کردن و حرکت دادن صفحه راحت باشد . سیم را به برق وصل کنید ، نور لامپ را در حداقل قرار دهید ،میکروسکوپ را روشن کنید. حال نور لامپ را روی دوسوم حداکثر آن قرار دهید .
2- کمترین عدسی (مثلا4) را انتخاب کنید . مطمئن شوید که لنز در جای خود قرار دارد .
3- عدسی چشمی را برای فاصله ی بین دو مردمک چشم خودتنظیم کنید . اگر این فاصله را می دانید با استفاده از خط کش بین لنز ها را مطابق چشم خود تنظیم کنید گر فاصله ی بین دو مردمک خود را نمی دانید به روش زیر عمل کنید :
به یک نقطه دور خیره شوید از دوست خود بخواهید که با خط کش فاصله ی دو مردمک چشم تان را اندازه بگیرد . این فاصله را برای استفاده بعدی در جایی یاد داشت نمایید . حال شما باید با هر دو چشم فقط یک میدان دید دایره ای را ببینید اگر این گونه نشود ،سعی کنید با دور و نزدیک کردن دو عدسی چشمی از هم برای هر دو چشمتان یک میدان دید ایجاد کنید .
4- لام آماده را روی صفحه قرار دهید به طوری که لامل رو به بالا باشد و نمونه در مسیر پرتو نور قرارگیرد. اینکار با نگاه کردن از بغل و جابجایی اسلاید تا وقتی که نمونه با نور روشن شود، امکان پذیر می باشد.
5- به وسیله پیچ ماکرو صفحه را تا آخر بالا بیاورید حال ضمن نگاه کردن به میدان دید خیلی آهسته با ماکرو صفحه را پایین آورید به محض دیدن تصویر با پیچ میکرو تنظیم دقیق تر را انجام دهید. اگر هر دو عدسی چشمی با هم یکسان نبود یعنی از یکی تصویر واضح ولی دیگری تار بود برای رفع مشکل ابتدا فاصله عدسی ها را با فاصله بین دو مردمک چشم خود تنظیم کنید. چشم چپ خود را ببندید، در عدسی چشمی راست با چشم راست نگاه کنید و تصویر را فوکوس کنید . حال چشم راست را ببندید و با چشم چپ از عدسی چشمی چپ به تصویر نگاه کنید و آن را با چرخاندن نگهدارنده ی عدسی فوکوس کنید .
6- دیافراگم را ببندید. سپس آن را باز کنید تا حدی که بیشتر از آن اثری روی روشنایی تصویر نداشته باشد . ( آستانه تاریکی ). لبه دیافراگم نباید در میدان دید شما باشد. اگر نور زیاد بود نور لامپ را کاهش دهید .
7- کندانسور را تنظیم کنید . برای این کار یک چیز نوک تیز مثل نوک مداد یا سوزن را در مرکز منبع نور قرار دهید کندانسور را تنظیم کنید تا نمونه و نوک سوزن یا مداد با هم واضح دیده شوند .
8- برای درشت نمایی بیشتر صفحه ی نگهدارنده ی عدسی را بچرخانید . توجه کنید که جای کافی وجود داشته باشد اگر نقطه ای از نمونه که با عدسی 10 می بینید در مرکز باشد با عدسی 40 نیز در مرکز خواهد بود. با پیچ میکرو فوکوس کنید. دوباره دیافراگم را تنظیم کنید و کندانسور رافوکوس نمائید. تنظیم دقیق برای هر عدسی متفاوت است.
9- اگر کارتان با میکروسکوپ تمام شد لام را بردارید، صفحه را در صورت نیاز تمیز کنید روشنایی لامپ را در کمترین حد قرار دهید و آن را خاموش کنید. عدسی چشمی و شیئی را با دستمال مخصوص لنز تمیز کنید. سیم را از برق بکشید و دور پایه میکروسکوپ بپیچید ، سر پوش میکروسکوپ را بگذارید .
بکارگیری روغن ایمرسیون
این روغن باعث ایجاد بالاترین قدرت تفکیک میکروسکوپ می شود. روغن باید بین نمونه و عدسی را پر کند. ضریب شکست روغن و عدسی یکی است لذا کاهش نور در اثر انعکاس و پراکنش در محل برخورد هوا و عدسی از بین می رود. این امر قدرت تفکیک ، روشنایی و شفافیت تصویر را افزایش می دهد. برای استفاده از روغن ، یک قطره از روغن را درست در روی نمونه در مسیر پرتو قرار دهید نمونه را روی عدسی 40 تنظیم کنید حال عدسی را کنار بزنید و عدسی 100 را روی نمونه قرار دهید. دوباره تصویر را فوکوس کنید، دیافراگم، کندانسور و روشنایی را مانند سایر لنز ها تنظیم کنید.
منبع :
Practical Skiills In Biology (1998).jones reed. Weyers. Printice
منبع:فصلنامه الکترونیکی هستی شماره
برچسب:
نویسنده: آیلین اسماعیلی